Hamiləlikdə varikoz (damar genişlənməsi) nədir?

Hamiləlikdə varikozun səbəbləri:

1. Hormonal dəyişikliklər: hamiləlik zamanı progesteron və estrogen kimi hormonların səviyyəsi artır. Bu hormonlar damarların elastikliyini azaldır, damarların genişlənməsinə və zəyifləməsinə səbəb ola bilər.
2. Artan qan həcmi: hamiləlikdə qan həcmi artır, bu da damarlar üzərində əlavə təzyiq yaradır. Nəticədə damarlar genişlənə bilər.
3. Uterusun böyüməsi: uterus (uşaqlıq) böyüdükcə, damarların üzərinə əlavə təzyiq yaradır. Xüsusilə, pelvis və ayaqlardakı damarlar bu təzyiqə məruz qalır, bu da varikoz damarlarının yaranmasına səbəb ola bilər.
4. Genetik meyl: ailədə varikoz olan şəxslərdə bu problem daha çox rast gəlinir.
5. Fiziki aktivliyin azlığı: hamiləlik zamanı bədənin əlavə yük daşıması, fiziki aktivliyin azalması da varikoz riskini artırır.

Varikoz damarlarının əlamətləri:

• Ayaqlarda ağrı, ağırlıq və yorğunluq: hamiləlik dövründə ayaqlarda və dizlərin arxasında ağrı və narahatlıq hissi yarana bilər.
• Şişlik: ayaqlarda və ya çanaqda şişlik müşahidə oluna bilər.
• Damarların görünməsi: damarlar dəridə daha aydın görünməyə başlayır və bəzən mavi və ya bənövşəyi rəngə çala bilər.
• Dəri dəyişiklikləri: damarların genişlənməsi nəticəsində dəri üstündə qızartı və ya digər dəyişikliklər müşahidə oluna bilər.

Varikoz damarlarının müalicəsi:

Hamiləlikdə varikoz damarlarının müalicəsi çox vaxt konservativ yanaşmalarla həyata keçirilir. Bunlar arasında:

1. Ayaqların yuxarıya qalxması: gecə yatarkən və ya dincələrkən ayaqları qaldırmaq qan dövranını yaxşılaşdırır və şişkinliyi azaldır.
2. Fiziki aktivlik: gündəlik gəzmək və ya yüngül idmanla məşğul olmaq damarları gücləndirə bilər.
3. Kompressiya corabları: kompressiya corabları damarların dəstəklənməsinə və qan dövranının yaxşılaşmasına kömək edə bilər.
4. Əgər varikoz çox şiddətlidirsə: bəzi hallarda, həkimlər varikoz damarlarını müalicə etmək üçün lazer müalicəsi və ya digər minimal invaziv prosedurlar təklif edə bilərlər. Lakin bu müalicələr hamiləlik dövründə nadir hallarda tətbiq olunur və yalnız həkim məsləhəti ilə edilə bilər.

Hamiləlikdə varikozun qarşısını almaq üçün tövsiyələr:

• Hamiləlik boyunca uzun müddət oturmaqdan və ya ayaq üstə qalmaqdan qaçının.
• Gündəlik olaraq yüngül fiziki məşqlər edin.
• Ayaqlarınızı yuxarıya qaldıraraq dincəlin.
• Kompressiya corabları istifadə edin, xüsusilə uzun müddət ayaq üstə qaldığınız zamanlarda.
• Sağlam qidalanmaya diqqət edin və ideal çəkiyə nəzarət edin.

Hamiləlik dövründə varikoz (damar genişlənməsi) əksər hallarda doğuşdan sonra öz-özünə yaxşılaşır, amma bəzi hallarda müalicə tələb oluna bilər. Həkimlə məsləhətləşmək, düzgün yanaşma və müalicə planı hazırlamaq çox vacibdir.