Vaginal ifrazatların yaranma səbəbləri və müalicəsi

Vaginal ifrazatların yaranma səbəbləri

Vaginal ifrazatlar müxtəlif səbəblərlə meydana gələ bilər. Bunlar arasında həm təbii, həm də patoloji hallar mövcuddur.

1. Normal vaginal ifrazatlar

Normal vaginal axıntılar, qadın cinsiyyət orqanlarının təmizliyini qorumağa kömək edir. Bu axıntılar, vaginal mikrofloranın tarazlığını qorumağa və infeksiyaların qarşısını almağa yönəlib. Bu tip ifrazatlar şəffaf və ya az sarı rəngdə olur, qoxusuz və ya yüngül bir qoxuya sahibdir.

• Ovulyasiya: yumurtlama dövrü zamanı hormonal dəyişikliklər səbəbi ilə vaginal axıntı artar. Bu, təbii bir prosesdir və heç bir xəstəlik əlaməti deyil.
• Menstruasiya dövrü: menstruasiya dövrü əvvəlində və sonunda vaginal axıntı artmış ola bilər. Bu da fizioloji bir vəziyyətdir.

2. Patoloji vaginal ifrazatlar

Vaginal axıntı bəzən patoloji səbəblərlə yaranır. Aşağıda bəzi səbəblər verilmişdir:

• Bakterial vaginoz: bakterial vaginoz, vaginada bakteriyaların balansının pozulması ilə yaranır. Bu vəziyyət, kəskin, yumşaq bir qoxusu olan, ağ və ya boz rəngdə ifrazatla özünü göstərə bilər.
• Vajinal kandidiaz (maya infeksiyası): Candida albi adlı maya türü səbəbindən yaranan infeksiya, qaşınma, yanma və ağrılı ifrazatlara səbəb ola bilər. İfrazatlar qatı, ağ və selikli quruluşa malikdir.
• Cinsi yolla keçən xəstəliklər (CYKX): gonoreya, klamidiya, trixomonas infeksiyaları və digər cinsi yolla keçən xəstəliklər vaginal ifrazatın artmasına səbəb ola bilər. Bu tip infeksiyalar adətən ağrı, yandırma, qoxu və ya qeyri-adi rəngdə axıntı ilə müşayiət olunur.
• Vaginal quruqluq: menopauza və ya hormon balansızlığı səbəbi ilə vaginal quruqluq baş verə bilər. Bu, cinsi əlaqə zamanı ağrılara və bəzi hallarda normaldan fərqli axıntılara səbəb ola bilər.
• Vaginal disbioz: vaginal mikrofloranın balansının pozulması, düzgün olmayan gigiyena və ya antibiotik istifadəsi nəticəsində baş verə bilər.

3. Hormon dəyişiklikləri

Hormonal dəyişikliklər də vaginal ifrazatlara təsir göstərə bilər. Məsələn:

• Menopauza: menstruasiya dövrünün sona çatması ilə bağlı hormon səviyyəsinin dəyişməsi, vaginal quruluğa və ya fərqli ifrazatlara səbəb ola bilər.
• Hamiləlik: hamiləlik zamanı hormonal dəyişikliklər vaginal ifrazatların artmasına səbəb ola bilər.
• Oral kontraseptivlər: hormonlu dərmanlar istifadə edərkən də vaginal axıntı dəyişə bilər.

Vaginal ifrazatların müalicəsi

Vaginal ifrazatların müalicəsi, onların səbəbini müəyyən etməyə əsaslanır. Müalicə aşağıdakı şəkildə fərqlənə bilər:

1. Təbii və fizioloji ifrazatlar

Əgər vaginal axıntı fizioloji səbəblərlə yaranırsa, heç bir müalicəyə ehtiyac yoxdur. Lakin, qadın gigiyenasına diqqət yetirmək lazımdır:

• Təmizlik: həftədə bir neçə dəfə isti su ilə yuyunmaq və vaginanın təbii mikroflorasını qorumaq üçün yüngül sabun istifadə etmək.
• Gigiyenik məhsullar: kimyəvi maddələrdən (parfüm, antibakterial sabunlar) uzaq durmaq, bu cür məhsullar vagina mikroflorasını poza bilər.

2. Bakterial vaginoz

Bakterial vaginoz müalicəsi antibiotiklərlə həyata keçirilir. Həkim, uyğun gördüyü dərmanlar təyin edə bilər.

3. Vaginal kandidiaz

Vaginal maya infeksiyaları antifungal dərmanlarla müalicə edilir. Bu dərmanlar həm ağız yoluyla, həm də vaginal yolla (krem və ya suppositoriyalar) qəbul edilə bilər.

4. Cinsi yolla keçən xəstəliklər

Cinsi yolla keçən infeksiyaların müalicəsi xüsusi antibiotiklər və ya antivirallar ilə aparılır. Həkim, infeksiyanın növünə uyğun müalicə rejimi təyin edəcəkdir. Hər hansı bir cinsi əlaqə partnyorunun da müalicə olunması vacibdir.

5. Vaginal quruqluq və hormonal dəyişikliklər

Menopauza və ya hormonal dəyişikliklər zamanı vajinal quruqluq yaranarsa, estrogen ehtiva edən vaginal kremlər və ya sistemik hormon terapiyası (HRT) istifadə edilə bilər. Bu, vaginanın nəmləndirilməsinə və quruqluğun aradan qaldırılmasına kömək edir.

6. Vaginal disbioz

Vaginal mikrofloranın bərpası üçün probiotiklər və düzgün qidalanma vacibdir. Həkim, vaginal floraya uyğun antibiotiklər və ya probiotiklər təyin edə bilər.

Nəticə:

Vaginal ifrazatlar, qadın sağlamlığının vacib bir hissəsidir və müxtəlif səbəblərlə meydana gələ bilər. Normal axıntılar təbii və zəruri bir prosesdir, amma anormal axıntılar, xüsusilə qoxulu, qeyri-adi rəngdə və ya ağrılı olduqda, infeksiya və ya digər sağlamlıq problemlərinin əlaməti ola bilər. Əgər vaginal ifrazatlar narahatlıq yaradırsa, mütləq həkimə müraciət etmək lazımdır. Düzgün müalicə və gigiyena ilə bu problemlər effektiv şəkildə idarə oluna bilər.