Qardasil vaksini

HPV və onun törətdiyi xəstəliklər

HPV (Human Papilloma Virus) cinsi yolla ötürülən ən geniş yayılmış viruslardan biridir. Bu virusun 100-dən çox tipi məlumdur, lakin bəziləri daha təhlükəlidir:

• HPV 16 və 18 — uşaqlıq boynu xərçəngi hallarının 70%-dən çoxuna səbəb olur.
• HPV 6 və 11 — genital ziyillərin (kondiloma) 90%-nə səbəb olur.

HPV həmçinin digər xərçəng növlərinə (anal, vulva, vajina, penis və boğaz xərçəngləri) səbəb ola bilər.

Qardasil peyvəndinin tipləri

1. Gardasil (orijinal versiya) – HPV tip 6, 11, 16 və 18-ə qarşı qoruyucudur.
2. Gardasil 9 – HPV-nin 9 tipinə qarşı immunitet yaradır: 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 və 58.

Kimlərə və nə vaxt tətbiq olunur?

• Yaş qrupu: peyvənd adətən 9–26 yaş arası qız və oğlanlara tövsiyə olunur.
• İdeal vaxt: cinsi aktivlik başlamamışdan əvvəl (təxminən 11-12 yaş).
• Daha sonrakı yaşlarda: 27–45 yaş arası insanlar da risk altında olduqda peyvənd oluna bilərlər, lakin effektivlik bir qədər aşağı ola bilər.

Peyvənd sxemi:

• 2 doz – 15 yaşa qədər uşaqlar üçün.
• 3 doz – 15 yaşdan yuxarı və ya immun sistemində zəiflik olanlar üçün.

Əks-təsirlər və təhlükəsizlik

Qardasil çox sayda klinik sınaqlardan keçib və təhlükəsiz peyvənd hesab olunur. Ən çox görülən yan təsirlər:

• İynə yerində ağrı, şişlik və ya qızartı
• Başgicəllənmə və ya halsızlıq
• Az hallarda allergik reaksiyalar

Peyvəndin autizm və ya sonsuzluq kimi iddia edilən təsirləri elmi cəhətdən sübut olunmayıb.

Qardasilin əhəmiyyəti

Peyvəndin tətbiqi ilə:

• Uşaqlıq boynu xərçəngi hallarının 90%-ə qədər qarşısı alına bilər.
• Genital ziyillər və digər HPV-ə bağlı xərçənglər azala bilər.
• İctimai sağlamlıqda uzunmüddətli faydalar təmin olunur.

Nəticə:

Qardasil peyvəndi, HPV virusuna qarşı güclü qoruma təmin edən təsirli və təhlükəsiz bir vasitədir. Erkən yaşda peyvənd olunmaq, gələcəkdə ciddi xəstəliklərin qarşısını almaq üçün mühüm addımdır. Valideynlər və gənclər bu peyvəndlə bağlı məlumatlı olmalı və həkimlə məsləhətləşərək qərar verməlidirlər.