Genital prolapsus nədir?

Səbəbləri

Genital prolapsusun yaranmasına müxtəlif amillər təsir edir:

• Çoxsaylı və ya travmatik doğuşlar – doğuş zamanı çanaq əzələlərinin həddindən artıq gərilməsi və zədələnməsi.
• Yaşlanma və menopauza – estrogen hormonunun azalması çanaq əzələlərinin zəifləməsinə səbəb olur.
• Xroniki öskürək və ya qəbizlik – qarın boşluğuna uzunmüddətli təzyiq göstərilməsi.
• Ağır fiziki işlər və ya çəki qaldırmaq – çanaq dibi əzələlərinə həddindən artıq yük düşməsi.
• Piylənmə – artıq çəki çanaq orqanlarına əlavə təzyiq göstərir.
• Genetik meyillilik – bəzi qadınlarda birləşdirici toxumanın zəif olması nəticəsində bu problem daha tez inkişaf edə bilər.

Əlamətləri

Genital prolapsusun simptomları prolapsusun dərəcəsindən asılıdır və bunlara daxildir:

• Vaginal nahiyədə ağırlıq və ya təzyiq hissi
• Cinsiyyət orqanlarından xaricə doğru çıxan yumru bir kütlə
• Sidik saxlamazlıq və ya sidik ifrazında çətinlik
• Xroniki qəbizlik və bağırsaq boşaltmada çətinlik
• Cinsi əlaqə zamanı ağrı və ya narahatlıq
• Uzun müddət ayaq üstə qalanda və ya fiziki iş görərkən simptomların artması

Dərəcələri

1. Yüngül dərəcə (1-ci dərəcə) – uşaqlıq və ya sidik kisəsinin bir qədər aşağı enməsi, lakin hələ tam vajinadan çıxmaması.
2. Orta dərəcə (2-ci dərəcə) – orqanlar vajinanın girişinə qədər enir, lakin tam çıxmır.
3. Ağır dərəcə (3-cü dərəcə) – uşaqlıq və ya digər orqanlar tamamilə vajinadan kənara çıxır.

Diaqnostika

Genital prolapsusun diaqnozu ginekoloji müayinə və aşağıdakı üsullarla aparılır:

• Fiziki müayinə – həkim çanaq orqanlarının vəziyyətini qiymətləndirir.
• Ultrasəs müayinəsi – orqanların aşağı düşmə dərəcəsini müəyyən etmək üçün istifadə olunur.
• Dinamiki MRT və ya sistometriya – sidik kisəsi və bağırsaq funksiyalarını yoxlamaq üçün aparılan testlər.

Müalicəsi

Genital prolapsusun müalicəsi xəstəliyin dərəcəsindən və simptomların şiddətindən asılıdır.

1. Konservativ müalicə (yüngül hallarda)

• Kegel məşqləri – çanaq dibi əzələlərinin gücləndirilməsi üçün xüsusi məşqlər.
• Hormonal müalicə – menopauza dövründə estrogen çatışmazlığını kompensasiya etmək üçün istifadə edilir.
• Pessar qoyulması – uşaqlığın aşağı düşməsinin qarşısını almaq üçün vajinaya xüsusi cihaz yerləşdirilir.

2. Cərrahi müalicə (ağır hallarda)

• Vaginal və ya abdominal plastik əməliyyatlar – sallanmış orqanların yerinə qaytarılması və əzələlərin gücləndirilməsi.
• Uşaqlığın çıxarılması (histerektomiya) – ağır hallarda uşaqlıq tamamilə çıxarıla bilər.
• Minimal invaziv üsullar – laparoskopik prosedurlar vasitəsilə prolapsusun düzəldilməsi.

Profilaktik tədbirlər

• Doğuşdan sonra çanaq dibi əzələlərini möhkəmləndirən məşqlər etmək
• Ağır əşyalar qaldırmaqdan çəkinmək
• Qəbizlik və xroniki öskürək kimi problemləri müalicə etmək
• Normal çəki saxlamaq və sağlam qidalanmaq
• Hər gün Kegel məşqləri etmək

Genital prolapsus erkən mərhələdə aşkarlanıb müalicə edildikdə, qadınların həyat keyfiyyətini yaxşılaşdırmaq mümkündür. Profilaktik tədbirlər və düzgün yanaşma ilə bu problemin qarşısını almaq olar.