Dölyanı mayenin azalması və ya artması nəyi göstərir?

Dölyanı mayenin azalması (Oligohidramnios)

Oligohidramnios dölyanı mayenin normaldan az olması vəziyyətidir. Bu hal, hamiləliyin son dövrlərində ciddi narahatlıqlara səbəb ola bilər və adətən ciddi sağlamlıq problemləri ilə əlaqələndirilir.

Oligohidramniosun səbəbləri:

1. Plasenta problemləri: plasenta dölün oksigen və qida maddələrini almasını təmin edir. Plasenta funksiyasının pozulması, dölyanı mayenin azalmasına səbəb ola bilər.
2. Hamiləlik zamanı yüksək qan təzyiqi: hamiləlikdə yüksək qan təzyiqi, dölyanı mayenin azalmasına səbəb ola bilər. Həmçinin, bu, "preeklamsiya" adı verilən hamiləlikdəki bir vəziyyətlə əlaqələndirilə bilər.
3. Qan şəkərinin yüksək olması (gestational diabetes): hamiləlik zamanı diabetin olması, dölyanı mayenin azalmasına təsir göstərə bilər.
4. Dölün böyrək problemləri: dölün böyrəkləri düzgün işləmirsə, amniotik mayenin miqdarı azalır.
5. Su təzyiqi və ya amniotik kisənin qırılması: amniotik kisənin erkən sızması və ya qırılması nəticəsində dölyanı maye itirilə bilər.

Oligohidramniosun əlamətləri:

• Ananın qarın ölçüsünün gözləniləndən kiçik olması
• Dölün hərəkətlərində dəyişiklik
• Hamiləlik zamanı ağrı və ya təzyiq
• Çətinliklə nəfəs alma və ya digər narahatlıqlar

Dölyanı mayenin azalmasının riskləri:

• Dölün böyüməsinin pozulması
• Çətin doğuş
• Dölün oksigenlə təmin olunmasının azalması
• Erken doğum riski

Müalicə: oligohidramnios müalicəsi vəziyyətin səbəbinə görə dəyişir. Bəzən dölyanı mayenin artırılması üçün maye infuziyası tətbiq oluna bilər və ya plasenta və ya digər problemlərin müalicəsi üçün əlavə müdaxilələr lazım ola bilər.

Dölyanı mayenin artması (Polihidramnios)

Polihidramnios dölyanı mayenin normadan çox olması halıdır. Bu vəziyyət, hamiləliyin bəzi dövrlərində baş verə bilər və çox sayda səbəbə bağlı olaraq inkişaf edə bilər.

Polihidramniosun səbəbləri:

1. Gestasyon diabeti (hamiləlik zamanı şəkərli diabet): bu, dölyanı mayenin artmasına səbəb ola bilən ən yaygın səbəblərdən biridir.
2. Dölün anormal inkişafı: dölün bəzi genetik problemləri, məsələn, "Daun sindromu" və ya "böyrək problemləri", dölyanı mayenin artmasına yol aça bilər.
3. Ana ilə əlaqəli sağlamlıq problemləri: aşağı qan təzyiqi və ya digər endokrin problemlər də polihidramnios riski yarada bilər.
4. Dölün çoxlu olması (müxtəlif gemellar hamiləliklər): iki və ya daha çox dölün olması, dölyanı mayenin artmasına səbəb ola bilər.
5. Dölün mədə-bağırsaq problemləri: dölün mədə və ya bağırsaq problemləri varsa, mayenin miqdarı artar.

Polihidramniosun əlamətləri:

• Ananın qarınının normadan çox böyüməsi
• Hamiləlik zamanı yüksək narahatlıq, ağrı və ya şişkinlik
• Qarnın gərgin və çox elastik olması
• Dölün hərəkətlərinin azalmaması (amma bu hərəkətlərin intensivliyi və forması dəyişə bilər)

Dölyanı mayenin artmasının riskləri:

• Preterm doğum
• Dölün pozulmuş vəziyyətdə olması (hərəkət etməməsi və ya əks reaksiya göstərməsi)
• Hamilə qadının doğum zamanı zədələnmə riskinin artması
• Dölün oksigenlə təmin olunmasında çətinliklər
• Erken doğum riski və ya çətin doğum

Müalicə: Polihidramnios müalicəsi əsasən səbəbinə bağlıdır. Şəkərli diabetin idarə edilməsi və ya amniotik mayenin miqdarını azaltmaq üçün müəyyən dərmanlar və prosedurlar tətbiq edilə bilər. Həmçinin, bəzi hallarda dölün vəziyyətinə nəzarət etmək və doğuşun vaxtını müəyyənləşdirmək üçün əlavə müşahidələr edilə bilər.

Nəticə:

Dölyanı mayenin azalması (oligohidramnios) və ya artması (polihidramnios) hamiləliyin gedişatına ciddi təsir edə biləcək vəziyyətlərdir. Bu vəziyyətlər, hamilə qadının və dölün sağlamlığını qorumaq məqsədilə erkən diaqnoz və müalicə tələb edir. Hamiləlik boyunca müntəzəm həkim müayinələri və ultrasəs müayinələri bu cür vəziyyətlərin vaxtında aşkar olunmasına kömək edir. Hər hansı bir narahatlıq hiss etdikdə hamilə qadın dərhal həkimə müraciət etməlidir.